BEJRUT, Otkriće velikih nalazišta gasa pod vodama istočnog Sredozemlja može da znači ogromni ekonomski dobitak za Izreal i Liban pod uslovom da ne izazove novi rat među tim zemljama između kojih vlada ogromna netrpeljivost.
Militantna libanska paravojna organizacija Hezbolah objavila je da Izrael namjerava da krade prirodni gas sa libanske teritorije i zaklela se da će braniti nalazišta svojim raketama. Izrael, pak, tvrdi da polja na kojima istražuje rezerve gasa ne dopiru do libanskih voda iako morska granica između dvije države, koje su zvanično i dalje u ratu, nikada nije tačno određena.
Prijetnja novim sukobom baca sjenku na izglede o zamašnom ekonomskom dobitku za dvije susjedne zemlje siromašne sirovinama. Iako oskudan u domaćim izvorima sirovina, Izrael je odmakao u trci za istraživanje nalazišta i očekuje da proizvodnja na dva polja otkrivena prošle godine treba da počne 2012. godine. Stručnjaci procjenjuju da ta dva polja sadrže 160 milijardi kubnih metara gasa, što može da zadovolji energetske potrebe Izraela tokom dvije decenije.
Prošlog mjeseca američka energetska kompanija “Noble”, dio konzorcijuma za eksploataciju novootkrivenih polja, iznijela je predviđanje da će Izrael imati gas za izvoz u Evropu i Aziju sa trećeg nalazišta za koje se procjenjuje da ima 450 milijardi kubnih metara gasa. Kada poče vađenje gasa iz prvog novootkrivenog nalazišta troškovi Izraela bi mogli da budu smanjeni za milijardu dolara godišnje uz prihod u državnu kasu od 400 miliona dolara.
Takođe svako nalazaštite gasa bilo bi više nego dobrodošlo Libanu čija se stopa zaduženosti od oko 52 milijarde dolara ili 147 odsto bruto društvenog proizvoda smatra najvišom na svijetu.
Zbog toga je zaoštrena polemika u vezi s pravom na eksploatacija novih nalazišta gasa. Predsjednik libanskog parlamenta i saveznik Hezbolaha Nabi Beri kaže da se Izrael pretvara u naftaški emirat, a da pritom zaboravlja da nalazište, prema mapama, zalazi u libanke teritorijalne vode. Izraelski komesar za naftu i rudarstvo Jakov Mimran kaže, međutim, da su te tvrdnje glupost i da su gasna polja u okvirima izaelske ekonomske zone.